Wydział Teologiczny Uniwersytetu Śląskiego

Oferta WTL UŚ

Nadchodzące wydarzenia

Nie ma nadchodzących wydarzeń

konsultacje - wyjątki

zgłoszone przez pracowników wyjątki w zwykłych terminach konsultacji:

ks. M. Basiuk: 19.09., godz. 9.30-11.00

ks. B. Biela: 20.09. o godz. 11.30 do 13.00

ks. R. Buchta: Zaliczanie praktyk pedagogiczno-katechetycznych odbędzie się w środę 2 października w godzinach 9.30-12.00 i 13.30-do 15.00 w Wydziale katechetycznym

ks. A. Malina: 20.09 (piątek) 11:30-12:30; 21.09 (sobota) 9:00-10:00

ks. W. Surmiak: 20 września, godz. 8.00-9.30

ks. L. Szewczyk: 20.09. (piątek) 11.30-13.00

ks. J. Szymik: 20.09. po Radzie Wydziału, czyli ok. 11.00

ks. A. Uciecha: 20.09. piątek godz. 12.00-13.30 i 27.09. piątek godz. 11.00-12.30

B. Urbanek: pt 20.09 godz. 11:30-13:00; pn 23.09 godz. 12:30-14:00

M. Wójtowicz: 18.09, 13.30-15.00; 25.09, 11.30-13.00 (II termin egzaminu z Filozofii - nowożytność i współczesność)

ks. S. Zieliński: 20.09, godz. 11.00-13.00

ks. A. Żądło: Konsultacje i poprawki 13.09.2019, godz. 11.00-13.00; 20.09.2019: Konsultacje, godz. 11.00-13.00

E. Szwarczyńska: 24.09. (godz. 10.15-11.15)

ks. R. Dappa: 17.09 (wtorek) 8.30-10.00

ks. W. Kamczyk: 17.09., godz. 10.00-11.30, s. 303/4; 26.09., godz. 11.30-13.00, s. 303/4

M. Gwóźdź: 25.09 i 26.09, godz. 8.00-8.45

A. Maliszewska: 20.09, ok. 11.00 - po Radzie Wydziału (egzamin poprawkowy z modułu Bóg Jezusa Chrystusa oraz Kościół Chrystusowy)

ks. P. Sawa: piątek, 20.09 po RW, ok. 11:00-12:30

M. Kozubek: 17.09, godz.13.00-14.30

L. Szymczyk: 20.09. (godz.11.00-12.30); 25.09. (godz. 8.30-10.00)

M. Kornaszewska-Polak: 24.09.19 (wtorek) na g. 17.00 - egzamin poprawkowy z psychologii rozwoju oraz psychologii ogólnej. Zbiórka sala 204/2. Wpisy 30.09.19 (poniedziałek) g. 12.00, s. 2014/2

A. Kłos-Skrzypczak: 20.09. (piątek) o 8:00

ks. B. Kuźnik: 18,25 września (środy) 11.30-13.00

ks. D. Ledwoń: 19.09. godz. 15:00-16:30 - 303/2 (wpisy do indeksów)

zajęcia dydaktyczne - zmiany/wyjątki

zgłoszone przez pracowników zmiany/wyjątki w zwykłych terminach zajęć dydaktycznych: brak zgłoszeń

STUDIA TEOLOGICZNE I HUMANISTYCZNE



1,1 (2011)


  SPIS TREŚCI
(table of contents)


summaria

  edytorial

  informacje


  autorzy

  15-17
  21-38
  39-53
  54-69
  70-83
  84-104
  105-126
  127-144
  147-158
  159-174
  175-185
  186-207
  208-228


artykułów / items: 13

Bartnicki, R.

Polityczna mądrość kardynała Stefana Wyszyńskiego (rozsądek Męża Stanu czy charyzmatyczna intuicja Męża Bożego?)

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 159-174
⇓ pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract) ⇑

Kardynał Wyszyński był jedną z najważniejszych postaci polskiego Kościoła i historii powojennej polski. Wielkość jego zasług oceniono poprzez nadanie mu tytułu „Prymasa Tysiąclecia”. Czas posługi prymasowskiej kard. Wyszyńskiego to burzliwy okres zimnej wojny. Represje stalinowskie, błędy polskiego rządu, szykanowanie Kościoła katolickiego, zerwanie konkordatu – to wydarzenia, które związane zostały z więzieniem kard. Wyszyńskiego od 1953 do 1956 r. W artykule autor wiele miejsca poświęca obchodom Millenium Chrztu Polski oraz orędzie biskupów polskich do biskupów niemieckich (1965). Osoba kard. Wyszyńskiego na tle wydarzeń historycznych ukazana została jako rzecznik człowieka i jego praw w życiu osobistym, rodzinnym, społecznym i narodowym. Odpowiedź na pytanie zawarte w tytule nie jest radykalnym opowiedzeniem się za jedną opcja, ale raczej połączeniu obu w spójną i harmonijną całość. Wyszyński był duszpasterzem, „wielkim człowiekiem na trudne czasy”.



Politische Weisheit Kardinals Stefan Wyszyński – Vernunft eines Staatsmannes oder Intuition eines Gottesmannes?
Kardinal Wyszyński war kein Staatsmann, er war ein Mann der Kirche. Doch im damaligen kommunistischen Polen, wo nur eine kommunistische Partei erlaubt war, wurde die katholische Kirche oft als Opposition betrachtet und Kardinal Wyszyński war ein starker Führer dieser Kirche. Seine politische Weisheit hat sich besonders in den kritischen Momenten offenbart.
Als erster Oberhirt in den kommunistischen Staaten schloss er im Jahre 1950 eine Vereinbarung mit der Regierung ab. Damit hat er sich sogar den Widerwillen des Vatikans zugezogen. Er wurde dann im Jahre 1953 durch die Sicherheitkräfte verhaftet und drei Jahre isoliert. Die durch ihn bezogene Stellung bewahrte die Kirche davor sich den Kommunisten unterordnen zu müssen.
Die wichtigste seelsorgelrische Handlung des Kardinals Wyszyński, Primas von Polen, war die Vorbereitung der katholischen Kirche auf dias Feiern des Milleniums im Jahr 1966, d.h. zum Tausendjährigen Jubiläum des Christentums in Polen und dann das Feier des Milleniums in allen Diözesen. Im Jahr 1965, während des II. Vatikanischen Konzils, veroffentlichten die polnischen Bischöfe einen Brief adressiert an die deutschen Bischöfe, der den berühmten Satz enthielt: „Wir vergeben und wir bitten um Vergebung“. Dieser Brief rief heftige Kritik an den polnischen Bischöfen und besonders an Kardinal Wyszyński hervor. Auch viele Katholiken und sogar Priester hatten Zweifel. Dieser Schritt gilt heute als Meilenstein der deutsch – polnischen Annäherung. Kardinal Wyszyński hat also grosse Verdienste für die deutsch – polnische Versöhnung.
In den siebziger Jahren des XX. Jahrhunderts wurde Kardinal Wyszyński immer mehr auch von der polnischen Regierung und Parteigenossen geschätzt. Natürlich brachten ihm auch die Anhänger der „Solidarität-Bewegung“ grosses Vertrauen entgegen.


(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 362

Bartyzel, J.

Społeczne Królestwo Chrystusa w nauczaniu Kościoła. Wokół encykliki „Quas primas” papieża Piusa XI

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 54-69
⇓ pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract) ⇑

Punktem wyjścia refleksji o społecznym Królestwie Chrystusowym jest encyklika papieża Piusa XI „Quas primas. O królewskiej godności Chrystusa Pana” z 1925 roku. Wraz z jej ogłoszeniem ustanowiono święto Chrystusa Króla, które miało być swoistym środkiem zaradczym na laicyzm XX w.
Autor artykułu przypomina, że Królestwo Chrystusa odnosi się nie tylko do rzeczy duchowych (sens eschatologiczny), ale także do rzeczywistości mesjanizmu żydowskiego czasów ziemskich Jezusa. Nauka papieża Piusa XI o Królestwie Chrystusowym rozciąga się na relacje w rodzinie i państwie. Społeczeństwo królewskie to coś zadanego grupie ludzi, dlatego tak ważna jest zdolność obywateli do rozróżniania między słabością a ułomnością panujących i rządzących.
Ostatecznie celem władzy Kościoła jest prowadzenie ludzi do zbawienia, a celem rządów ludzkim – do szczęścia doczesnego. Porządki te nie wykluczają się. Panowanie Chrystusa jest powszechne i powinno być wpisane w porządek polityczny.



Das gesellschaftliche Himmelreich Christi in der Lehre der Kirche. In Bezug auf die Enzyklika Quas primas Papstes Pius XI.
Der Ausgangspunkt der Betrachtung von Christi gesellschaftlichem Königreich ist die Enzyklika von Papst Pius XI. „Quas primas. Von der königlichen Würde Christi, des Herrn” aus dem Jahre 1925. Mit ihrer Veröffentlichung beschloss man den Feiertag Christus des Königs , der als spezifisches Hilfsmittel gegen den Laizismus des XX. Jahrhuderts dienen sollte. Der Verfasser des Artikels erinnert daran, dass das Himelreich Gottes sich nicht nur auf spirituelle Belange bezieht (der eschatolische Sinn), aber auch auf die Wirklichkeit des jüdischen Messianisums zu irdischen Zeiten Jesu. Die Lehre von Papst Pius XI. über das Königreich Christi umfasst die Verhältnisse in Familie und Staat. Die königliche Gemeinschaft ist etwaseiner Gruppe von Menschen Auferlegtes, deshalb ist die Fähigkeit der Bürger zwischen Schwäche und Unvollkommenheit der Herrschenden und Regierenden zu unterscheiden, so wichtig.
Das endgültige Ziel der Kirchenmächte ist die Menschen zur Erlösung zu führen, das Ziel der menschlichen Herrschaft ist das irdische Glück. Diese Ordnungen schliessen sich nicht aus. Die Herrschaft Christi ist allgegenwärtig und sollte in die politische Ordnung miteinfliessen.


(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 334

Borutka, T.

Problematyka godziwej zapłaty w świetle nauczania Kościoła

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 186-207
⇓ pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract) ⇑

Kwestie ekonomii i polityki społecznej poruszane były w papieskich encyklikach: Leona XIII, Piusa XI, Jana XXIII, Pawła VI i Jana Pawła II. Najważniejszym zagadnieniem życia gospodarczego jest praca ludzka, która daje możliwość zdobycia środków potrzebnych do życia. Stanowi ono także jeden z najważniejszych problemów katolickiej nauki społecznej.
Rozważanie kwestii godziwej zapłaty związane jest z tzw. płacą minimalną. Praca jest powołaniem człowieka. Ma wymiar techniczny i etyczny. Tym, co nazywamy sprawiedliwą zapłatą jest pensja, która pozwala na utrzymanie rodziny i zapewnienie jej członkom wszystkich potrzebnych rzeczy do życia. W tym rozumie się również świadczenia społeczne, zasiłek rodzinny, dodatek macierzyński itp. Godziwa pensja to także taka, która jest proporcjonalna do postępu gospodarczego. Natomiast płaca minimalna zapewnia minimum egzystencji (tyle, ile potrzeba, aby przeżyć) i to ona decyduje o poziomie ubóstwa. Obecnie najbardziej zagrożone biedą grupy to ludzie młodzi i rodziny wielodzietne. Zarówno w Polsce, jak i w Europie potrzebna jest debata publiczna o możliwościach kompleksowego i systemowego rozwiązania problemu ubóstwa ludzi pracujących.



Die Problematik angemessener Bezahlung aus der Sicht der Kirchenlehre
Fragen der Wirtschaft und Sozialpolitik wurden in den päpstlichen Enzykliken von Leon XIII., Pius XI., Johann XXII, Paul VI. Und Johann Paul II. Behandelt. Das wichtigste Thema des wirtschaftlichen Lebens ist die menschliche Arbeit, die die Möglichkeit zum Erwerb des Lebensunterhaltes gibt. Es ist auch eines der wichtigsten Probleme der katholischen Soziallehre.
Das Abwägen angemessener Bezahlung ist mit der Thematik des sogenannten Mindestlohns verbunden. Arbeit ist die Berufung des Menschen. Się beinhaltet eine technische und ethische Dimension. Als angemessen wird ein Gehalt betrachtet, das den Unterhalt einer Familie und aller ihrer Mitglieder mit allen zum Leben notwendigen
Dingen gewährleistet. Dies umfasst auch Sozialleistungen, Kindergeld, Elterngeld usw. Angemessen ist ein Gehalt, das in einem gesunden Verhältnis steht zum wirtschaftlichen Fortschritt. Der Mindestlohn dagegen gewährleistet nur das Existenz- Minimum (so viel, wieviel man zum Überleben braucht ) und entscheidet über den Grad der Verarmung.Zur Zeit sind die von Armut bedrohten Risikogruppen v.a. junge Menschen und kinderreiche Familien.Sowohl in Polen als auch in Europa bedarf es einer Debatte zur komplexen und systematischen Lösung der Verarmung trotz Arbeitstätigkeit.


(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 349

Cuda, J.

Hermeneutyczna komplementarność całościowych i częściowych interpretacji w „politycznej teologii” Jana Pawła II

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 127-144
⇓ pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract) ⇑

Troska (Sollicitudo) o „sprawy społeczne” stanowi, w istocie rzeczy, „ostateczną troskę” (P. Tillich) o poznanie i realizację tożsamości człowieka.. Interpretacja „koncepcji osoby” (FR 4) nie wyjaśnia całościowo „rzeczywistości człowieka” (FR , nr 51), ponieważ nie dysponuje możliwością „całościowego zrozumienia” (hermeneutyczne koło) historii ludzkości (FR , nr 27) Tendencje zamiennego posługiwania się pojęciami „osoba” – „człowiek” wymagają więc weryfikacji w problematyce tożsamości człowieka, której kluczowy aspekt odkrywalny jest w relacji „życie społeczne–życie religijne”. Aktualność tej relacji w historii kulturowych kontekstów generuje nie tylko interpretacje „częściowe”, lecz także „całościowe”, wskazujące (implicite) na antropo- logiczną (teo-logiczną) otwartość tej relacji „Teologia polityczna” Jana Pawła II, wpisana w paradygmat jego teologicznej antropologii, kontynuuje komplementarnie problematykę tej historycznej „otwartości”, szukając w interdyscyplinarnym dialogu jej sensownego (wiarygodnego) zrozumienia.



Die hermeneutische Komplementarität der komplexen und partiellen Deutungen der „politischen Theologie” von Johannes Paul II.
Die Sorge („Sollicitudo“) um „soziale Belange” ist im Wesen der Dinge „die tiefste Sorge” (P. Tillich) um das Begreifen und die Verwirklichung der menschlichen Identität. Die Deutung der „Konstitution einer Person“ (FR 4) erklärt nicht vollständig die „Wirklichkeit des Menschen“ (FR 51), denn sie verfügt nicht über die Möglichkeit eines „komplexen Verständnisses“ (hermeneutischer Zirkel) der menschlichen Geschichte (FR 27). Tendenzen die Begriffe „Person-Mensch“ gleichwertig anzuwenden, bedürfen also einer Verifikation in Bezug auf die Problematik der menschlichen Identität, deren Schlüsselaspekt im Verhältnis „soziales Leben–religöses Leben“ zu finden ist. Die Aktualität dieses Verhältnises in der Geschichte der kulturellen Zusammenhänge bringt nicht nur „partielle“ , sondern auch „komplexe“ Deutungen hervor, die eine antropologische (theologische) Offenheit dieses Verhältnises implizieren. Die „Politische Theologie“ von Johannes Paul II., eingeschrieben in das Paradigma seiner theologischen Antropologie, setzt komplementär die Problematik dieser historischen „Offenheit” fort und sucht in dem interdisziplinären Dialog nach ihrem sinnvollen (glaubwürdigen) Verständnis.


(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 326

Dylus, A.

Niemoralna bezkompromisowość w polityce. Inspiracje teologiczne

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 39-53
⇓ pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract) ⇑

Po przełomie 1989 roku Polacy musieli zmierzyć się z wieloma nowymi aspektami życia politycznego. Jednym z nich jest swoisty dylemat: czy w sporach dotyczących ważnych spraw publicznych należy kierować się zasadą bezkompromisowości czy kompromisu? Autorka definiuje politykę jako „sztukę zawieranie kompromisów”. Twierdzi, że we współczesnym, niedoskonałym świecie potrzebne jest wyposażenie każdego obywatela, nie tylko polityka, w zdolność do kompromisu. Przywołuje Jana Pawła II i Josepha Ratzingera, którzy piszą: „kompromis bywa moralnie słuszny”, ponieważ „nie istnieje jedynie słuszna opcja polityczna”.
Niemoralna bezkompromisowość to sytuacja, w której polityk lub partia starają się za wszelką cenę przeforsować swoje zdanie, pogląd, projekt. Nierzadko osoby reprezentujące taką postawę to moralni rygoryści, kierujący się hasłem „wszystko albo nic”. Konsekwencją takiego układu stron konfliktu jest korzyść, wygrana trzeciej opcji. W takich przypadkach bezkompromisowość jest wyrazem nie tylko politycznej, ale również moralnej nieodpowiedzialności. Bowiem polega ona na ukrywaniu prawdziwych konfliktów interesów za rzekomymi konfliktami wartości i podnoszeniu ich do rangi konfliktu sumienia. W polskiej polityce ta postawa ma swoje źródło w powojennej historii, długotrwałym dystansie obywatela do państwa, podziale na my (dobrzy) i oni (źli), co zdecydowanie utrudnia dialog i dojście do prawdy. Obecnie postawę bezkompromisowości wzmacnia mediatyzacja polityki (chęć zaistnienia za wszelką cenę w mediach). W sprawach politycznych nie bezkompromisowość, lecz kompromis powinien być prawdziwą moralnością.



Unmoralische Kompromisslosigkeit in der Politik. Theologische Inspirationen
Nach der Wende 1989 mussten sich die Polen an vielen neuen Aspektem des politischen Lebens messen. Einer davon ist das spezifische Dilemma,sich in Konflikten wichtiger öffentlicher Belange vom Prinzip der Kompromisslosigkeit oder des Kompromisses leiten zu lassen?
Die Verfasserin definiert Politik als die „Kunst Kompromisse zu schliessen”. Sie ist der Ansicht, dass es in der gegenwärtigen, unvollkommenen Welt notwendig ist jeden Bürger, nicht nur einen Politiker, mit der Fähigkeit zum Kompromiss auszustatten. Sie beruft sich auf Johannes Paul II. und Joseph Ratzinger, die schreiben: „ein Kompromiss ist moralisch richtig“, denn „es gibt nicht nur eine richtige politische Option“.
Die unmoralische Kompromisslosigkeit meint die Situation, in der ein Politiker oder eine Partei um jeden Preis versuchen ihre Meinung, Anschauung oder ihr Projekt durchzusetzen. Nicht selten sind die Vertreter einer solchen Haltung moralische Extremisten die dem Motto „alles oder nichts“ Folge leisten. Die Konsequenz, die sich aus solch einer Haltung der Konfliktparteien ergibt, ist ein Nutzen und damit der Sieg von Dritten. In diesen Fällen ist die Kompromisslosigkeit nicht nur Ausdruck von politischer aber auch moralischer Verantwortungslosigkeit. Sie beruht auf der Verschleierung der wahren Interessenskonflikte zugunsten angeblicher Wertekonflikte, die zu Gewissensfragen erhoben werden. . Ihren Ursprung hat diese Haltung in der polnischen Politik in der Nachkriegsgeschichte, einer langwierigen Entzweiung zwischen Bürger und Staat, einer Spaltung in wir (die Guten) und sie (die Bösen), was einen Dialog und den Weg zur Wahrheit entschieden erschwert. Verstärkt wird die kompromislose Haltung gegenwärtig durch die Mediatisation der Politik (unbedingte Präsenz in den Medien). In politischen Angelegenheiten sollte nicht die Kompromisslosigkeit, sondern der Kompromiss die wahre Sittlichkeit bedeuten.


(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 352

Królikowski, J.

Znaczenie polityczne Ewangelii inspiracją dla politycznego zaangażowania teologii

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 21-38
⇓ pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract) ⇑

Przedmiotem refleksji jest relacja wiara – polityka oraz Kościół – państwo. Punktem wyjścia stały się słowa Jezusa: „Oddajcie Cezarowi, co należy do Cezara, a Bogu, co należy do Boga” (Mt 22,21). Rozróżniono dwojakie panowanie Boga nad światem: duchowe oraz doczesne, inaczej nazywane politycznym. To pierwsze odnosi się do Królestwa Bożego, drugie natomiast odwołuje się do chwili wydania wyroku na Jezusa „Król Żydowski” oraz do tzw. mesjanizmu żydowskiego. Jezus jest zbawicielem, który rządzi i wyzwala spod jarzma, od lęku i strachu. Takie rozumowanie nie zostało zamknięte w przeszłości i odcięte. Także dzisiaj potrzebne jest bycie wiernym historycznym doświadczeniom Europy i Polski. Należy przypominać, że zaangażowanie w sprawy publiczne jest obowiązkiem wszystkich obywateli i szczególną służbą dla dobra wspólnego. Polityka i teologia nadal idą ze sobą w parze.



Die politische Bedeutung des Evangeliums als Inspiration für politische Verwicklungen der Theologie
Gegenstand der Betrachtung ist das Verhältnis Glauben – Politik und Kirche – Staat. Der Ausgangspunkt sind die Worte Jesu Christi: „Gebt also, was des Kaisers ist dem Kaiser und was Gottes ist Gott“ (Mt 22,21). Unterschieden wird zwischen zwei Arten von Gottes Herrschaft über die Welt: die geistige und die irdische anders politisch genannte Herrschaft.
Die erste bezieht sich auf das Himmelreich Gottes, die zweite wiederum auf den Zeitpunkt der Verurteilung Jesu Christi als „König der Juden“ und auf den sogenannten jüdischen Messianismus. Jesus ist der Erlöser, der herrscht und befreit von Angst, Furcht und Unterdrückung. Diese Art des Begreifens wurde nicht in der Vergangenheit zurückgelassen. Die Theologie formt das Privatleben der Christen und dient der innerlichen Erneuerung der Kirche. Auch heute ist es notwendig den historischen Erfahrungen Europas und Polens treu zu sein. Jesus hat den Grundstein für die neue Ordnung in der Welt gelegt. Im XX. Jahrhundert war das II. Vatikanische Konzil ein wichtiger Wendepunkt.
Politik und Theologie gehen weiterhin Hand in Hand. Innerhalb dieses Verhältnises tritt das Verlangen nach Wahrheit in den Vordergrund. Nicht zu vergessen ist, dass das Engagement für öffentliche, politische Angelegenheiten die Pflicht jedes Bürgers und ein besonderer Dienst am Gemeinwohl ist. Dies führt zur Vertiefung der christlichen Erfahrung.


(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 338

Orzeszyna, J.

Moralna odpowiedzialność sprawujących władzę

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 147-158
⇓ pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract) ⇑

Społeczeństwo jest pierwotnym podmiotem władzy i powołuje niektórych swoich członków do służby społecznej, zlecając im prawo rządzenia w swoim imieniu. Podstawowym obowiązkiem tych, którzy sprawują władzę, jest więc troska o dobro wspólne, czyli wszechstronnie pojmowaną pomyślność społeczeństwa. Są oni odpowiedzialni za utrzymanie ładu zapewniającego każdemu obywatelowi zarówno możliwość egzekwowania swych praw, jak i łatwość w wypełnianiu swoich obowiązków. Powinni oni zatem posiadać stosowne predyspozycje i odpowiednie kwalifikacje, aby to zadanie należycie wypełnić. Muszą także mieć świadomość swej odpowiedzialności przed Bogiem. I to niezależnie od tego, czy są wierzącymi, czy nie, ponieważ porządek władzy cywilnej jest z ustanowienia Bożego. Sprawowanie władzy to wielka odpowiedzialność zarówno przed Bogiem, jak i przed ludźmi.



Die moralische Verantwortung der Regierenden im Staat
Die Sorge um das Allgemeinwohl ist die Hauptaufgabe der Menschen im Staat, die die ausführende Gewalt innehaben. Diese Menschen sind für die Ordnung im Staat verantwortlich. Daher müssen sie sich um Rechte und Pflichte jedes Staatsbürgers sorgen. Sie sollten die besten Qualifikationen haben. Außerdem sollten sie gut vorbereitet sein, um wichtige Aufgaben für den Staat fehlerlfrei erfüllen zu können. Außerdem müssem sie sich der Verantwortung vor Gott bewusst sein. Dabei ist es nicht von Bedeutung ob die ausführende Gewalt gläubig ist, denn alle Macht kommt von Gott. Von der Bevölkerung bei der Wahl gewählt, verabschiedet man Gesetze oder ist Staatsoberhaupt, was eine grosse Verantwortung sowohl vor Gott, als auch vor den Menschen bedeutet.


(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 331

Rusecki, M.

Wkład chrześcijaństwa w kulturę: teologia i polityka

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 15-17
(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 371

Szafulski, A.

Interioryzacja moralności i polityki

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 175-185
⇓ pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract) ⇑

Verinnerlichung von Sittlichkeit und Politik
Seit den 1990er Jahren werden im Bereich der politischen Wissenschaften neue Perspektiven in den Grundfragen politischer Ordnung entwickelt. Man spricht von einer „Interiorisierung“, welche Politik und Sittlichkeit zusammenzubringen versucht. Im besonderen geht es um das Verhältnis und die Spannung zwischen Politik und Moral. Wenn Politik es erlaubt, Träume zu realisieren („I have a dream...“), muss auf der anderen Seite ein begrenzendes Realitätsprinzip ansetzen. E. Schockenhoff stellt sich u.a. die Frage: Dient die Politik dem Glück des Menschen? (vgl. „Theologie und Philosophie“ 76 (2001) S. 338-367).
Es gibt Grenzen der Politik. Der Auftrag der Politik liegt nicht allein in der Garantie äußerer Sicherheit und in der Aufrechterhaltung eines gesellschaftlichen Friedenszustandes. Die weltliche Gewalt dient dem Bürger auch darin, dass sie ihn in seiner individuellen Lebensführung unterstützt und zur Erlangung seiner eigenen Lebensziele anleitet. Sie dient ihm nicht nur im bürgerlichen Zusammenleben und im Tauschverkehr, sondern auch zur umfassenden Entfaltung seines eigenen Menschseins in einem tugendhaften Leben.
Johannes Paul II. hat – auf die polnischen Verhältnisse anspielend – die Erwartung geäußert, dass unter den neuen Umständen „Menschen des Gewissens“, d.h. ausgereiften Persönlichkeiten, die politische Verantwortlichkeit zu übertragen ist. Somit steht der gewissenhafte Mensch im Schnittpunkt von Politik und Sittlichkeit.


(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 316

Szymonik, M.

Personalistyczny wymiar polityki w ujęciu Mieczysława A. Krąpca

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 84-104
⇓ pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract) ⇑

Lubelski filozof Mieczysław A. Krąpiec wiele miejsca poświęcał kwestiom politycznym. Uważał, że filozofia społeczna jest ściśle związane z filozofia człowieka. To od rozumienia ludzkiego bytu zależy bowiem rozumienie całego społeczeństwa. W myśli M.A. Krąpca odnajdujemy definicję człowieka jako bytu suwerennego i twórcę kultury. Każda osoba posiada własne cele i wyróżnia się godnością osobistą. Zgodnie z tą tezą konieczne dla dobrego funkcjonowania państwa jest ustalenie relacji między człowiekiem a społeczeństwem. Takie wartości jak na przykład monogamiczność i nierozerwalność małżeństwa pozwalają kształtować solidaryzm społeczny. Dbanie o dobro wspólne, czyli państwo jawi się zatem jako obowiązek każdego człowieka.



Conception personnaliste de la politique d’après M.A. Krąpiec
Dans nos délibérations nous voulons présenter le modèle de la politique qui est strictement lié avec la métaphysique réaliste de chaque personne. Ce modèle est représenté par un grand philosophe polonais M.A. Krąpiec. La politique ne doit être ni jeu ni „ chose sale“ comme pensent de certains philosophes. Au contraire, la politique est quelque chose de grand et digne de l’homme. Telle conception de la politique est basée sur le personnalisme thomiste d’après lequel l’homme est l’ être personnel doué d’une dignité particulière. Les relations humaines sont fondées sur la règle du bien commun compris personnellement, de plus on respecte les droits naturels de l’être humain.
Krąpiec cite et accentue très souvent l’importance de la Déclaration Universelle des Droits de l’Homme. D’après lui, l’engagement politique est le devoir proportionnel de chaque homme. Il est sûr que la politique rejetée de la vie humaine par la porte principale peut revenir par la porte de service mais sous une forme défavorable pour l’homme.“


(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 349

Tronina, A.

Biblijne podstawy „teologii politycznej” u Stanisława ze Skarbimierza

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 70-83
⇓ pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract) ⇑

O teologii politycznej autor pisze z dwóch perspektyw. Pierwsza to dziedzictwo Starego Testamentu, nauka proroków. Ukazanie władzy jako służby człowiekowi, a samego króla jako przedstawiciela Boga. Stąd postulat, aby każda władza polityczna uznała swe zakorzenienie we władzy Boga i własne ograniczenia. Druga zaś to postać i działalność Stanisława ze Skarbimierza, pierwszego rektora Wszechnicy Jagiellońskiej. W swoich kazaniach i sposobie przekazywania wiedzy kładł nacisk na ważne zasady sprawnego działania państwa, takie jak: sprawiedliwość, jednomyślność, zaufanie do rządzących, rządy oparte o rady mądrych doradców, jasny cel polityczny państwa. Stanisław ze Skarbimierza podkreślał, że tylko stałe obcowanie z Pismem świętym pozwoli władcy czerpać z mądrości Bożej. Taki uczony władca, mający zarówno wiedzę, jak i „szlachetne życie”, jest pożyteczny dla państwa. Stanisław ze Skarbimierza jawi się jako prekursor polskiej myśli teologicznej w wymiarze społecznym.



Fondamenti biblici della „teologia politica” di Stanislao Skarbimirio
Sarebbe anacronismo cercare nella Bibbia dei concetti tali come “potere”, “societa”, “stato”, oppure “politica”. Tutti questi sono in realta dei concetti elaborati dalla filosofia contemporanea. Eppure, uscendo dai problemi attuali, si puň cercare illuminarle nei testi biblici.
Nel nostro saggio studiamo dapprima, cosa dice la Bibbia sul potere politico nella sua relazione al.. Israele come popolo di Dio. Nella seconda e terza parte del argomento si mostra un esempio della “teologia politica” polacca gia nell’epoca della dinastia jagellona.


(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 348

Wal, J.

Duszpasterstwo społeczne Kościoła a polityka

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 208-228
⇓ pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract) ⇑

Wpływ Kościoła na życie polityczne w kontekście jego zbawczej misji może mieć jedynie charakter pośredni, co nie znaczy uboczny i nie zamierzony. Zważywszy na wzajemne zazębianie się, nakładanie i przenikanie procesów cywilizacyjnych, istotnym staje się pytanie, czy współcześnie tradycyjny dotychczas podział na „sacrum” i „profanum” oraz rywalizacja instytucji państwa i Kościoła, polegająca na staraniu się o przeniesienie problemów życia społecznego i publicznego z jednej sfery do drugiej jest zasadna, skoro sam podział, jak się wydaje, traci sens.
Autor, wychodząc od pojęcia duszpasterstwa społecznego, które wiąże się z takimi formami oddziaływania, jak nauczanie i posługiwanie, kreśli chrześcijańską wizję polityki. Sytuuje Kościół w roli etycznego recenzenta życia politycznego, katalizatora napięć społecznych i promotora wartości humanistycznych w dziedzinie polityki oraz nauczyciela interpersonalnego dialogu w życiu społecznym. Stawiając Kościół za przykład służebnego charakteru władzy, wskazuje na jego animacyjną rolę w odniesieniu do partii politycznych o rodowodzie chrześcijańsko-demokratycznym.



Gesellschaftliche Seelsorge der Kirche und Politik
Der Einfluss der Kirche auf das politische Leben im Kontext ihres Erlösungsauftrages, kann lediglich von indirektem Charakter sein, was nicht mit marginal oder nicht gewollt gleichzusetzen ist. In Anbetracht der gegenseitigen Verstrickungen, Überschneidungen und Vermischungen zivilisatorischer Prozesse stellt sich die wesentliche Frage, ob die gegenwärtige, traditionelle, bisherige Unterteilung in „sacrum“ und „profanum“ und die Rivalität zwischen den Institutionen Staat und Kirche, die in dem Bemühen besteht die Probleme des gesellschaftlichen und öffentlichen Lebens von einem Bereich in den anderen zu tragen, legitim ist, da die Unterteilung selbst wie es scheint an Sinn verliert.
Ausgehend vom Begriff der sozialen Seelsorge, die sich solcher Methoden wie Lehren und Dienen bedient, kreiert der Autor eine christliche Vision von Politik. Er positioniert die Kirche in der Rolle des ethischen Bewerters des politischen Lebens, als Katalysator sozialer Spannungen und Vertreter humanistischer Werte auf dem Gebiet der Politik und als Lehrer des interpersonalen Dialoges im sozialen Leben. Mit der Darstellung der Kirche als Beispiel für den dienenden Charakter der Macht verweist er auf ihre animierende Rolle in Bezug auf politische Parteien mit christlich-demokratischer Herkunftsgeschichte.


(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 332

Węgrzecki, J.

Wątki nauczania społecznego Kościoła w exposé premierów Kazimierza Marcinkiewicza, Jarosława Kaczyńskiego, Donalda Tuska

Studia Teologiczne i Humanistyczne 1,1 (2011) s. 105-126
⇓ pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract) ⇑

Dokonano tutaj analizy trzech wystąpień premierów polskiego rządu na przestrzeni lat 2005–2007. Przedmiotem badania są exposé kolejnych prezesów Rady Ministrów: Kazimierza Marcinkiewicza, Jarosława Kaczyńskiego oraz Donalda Tuska. Exposé są szczególnego rodzaju oficjalnymi wystąpieniami publicznymi polityków ze względu na cel i charakter wypowiedzi. Mowa inaugurująca rządy zawiera program polityczny, wskazania w jakich obszarach życia społecznego nowo wybrany premier chce dokonać zmian, reform. W niniejszym artykule autor porównuje mowy trzech premierów pod kątem: kultury politycznej, rozumienia polityki i mechanizmów życia politycznego, zawartości treściowej wystąpień i co najważniejsze: zasad katolickiej nauki społecznej, takich jak dobro wspólne, solidarność, pomocniczość, subsydiarność. Punktuje podobieństwa i różnice.



Principles of the Social Teaching of the Church in the Policy Statements of Prime Ministers Kazimierz Marcinkiewicz, Jarosław Kaczyński, Donald Tusk
The exposé of Prime Minister Kazimerz Marcinkiewicz, Jarosław Kaczyński, Donald Tusk puts forth the stated aims and planned directions in the decision-making processes of the Polish Government. The are four principals which have been taken from the Catholic Social Teaching: common good, personalism, solidarity, subsidiarity. The are other three sources: Republicanism, Conservatism (Marcinkiewicz, Kaczyński) and Liberalism (Tusk). Republicanism as a principal focuses on education and political culture according to the government and the general population as well. Conservatism focuses on family and nation as axiological categories and historical role of The Curch. Liberalism focuses on a minimal responsibility of state. Sources give different meaning of principals especially common good and subsidiarity.


(pokaż artykuł / display full-text)
odsłon: 335




© Wydział Teologiczny UŚ, Katowice