Wydział Teologiczny Uniwersytetu Śląskiego

Oferta WTL UŚ



Nadchodzące wydarzenia

Nie ma nadchodzących wydarzeń

konsultacje - wyjątki

zgłoszone przez pracowników wyjątki w zwykłych terminach konsultacji: brak zgłoszeń

zajęcia dydaktyczne - zmiany/wyjątki

zgłoszone przez pracowników zmiany/wyjątki w zwykłych terminach zajęć dydaktycznych: brak zgłoszeń

ŚLĄSKIE STUDIA HISTORYCZNO-TEOLOGICZNE



1173 opisów(-y)

szukane wyrażenie (1)

zakres wyszukiwania (1)

szukane wyrażenie (2)

zakres wyszukiwania (2)

sortowanie


ilość opisów na stronie

 


wyświetl listy
[kliknięcie na pozycję z danej listy spowoduje wyszukanie odpowiadających jej opisów]:

⇒ autorów

⇒ słów kluczowych


szukane wyrażenie: Kempa, J. | znaleziono 11 opisów(-y) | strona: 1 spośród: 2


»
[<<] | 1 | 2 | [>>]

autor: Kempa, J.

tytuł: Konsequenzen der Unterscheidung zwischen der Christologie "von oben" und der Christologie "von unten" in der Soteriologie

Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 35,1 (2002) 26-42

pełny tekst artykułu      spis treści rocznika

słowa kluczowe: teologia systematycznateologia dogmatycznasoteriologiachrystologiachrystologia oddolnachrystologia odgórna

pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract)

KONSEKWENCJE ROZRÓŻNIENIA MIĘDZY CHRYSTOLOGIĄ "ODGÓRNĄ" I "ODDOLNĄ" W SOTERIOLOGII
Streszczenie
Rozróżnienie na chrystologię "odgórną" i "oddolną" może rodzić pewne nieporozumienia, gdy sugeruje ono istnienie dwóch odrębnych typów refleksji chrystologicznej. W rzeczywistości chrystologia "oddolna", zaczynająca się od refleksji nad historycznie egzystującym człowiekiem Jezusem, i chrystologia "odgórna", wychodząca od faktu posłania Syna Bożego w "ciało grzeszne" (2 Kor 5,21) powinny być sobie nawzajem podporządkowanymi drogami myśli chrystologicznej, powinny oświetlać jedną tajemnicę Chrystusa.
W artykule podjęto próbę analizy, czy ów podział "odgórny" - "oddolny" nie wprowadza jednak już z istoty swojej pewnego rozdźwięku w ujęcie tajemnicy Chrystusa; analizie zostaje poddana jednak nie sama chrystologia, lecz soteriologia, która jest z nią istotnie związana, a w której to wspomniane rozróżnienie także znalazło zastosowanie. Zaprezentowane zostają dwie książki: Soteriologia Juergena Werbicka i Chrystologia fundamentalna Karla-Heinza Ohliga, w których rozróżnienie na soteriologię "odgórną" i "oddolną" jest wyraźnie podkreślane, w każdej jednak w odmienny sposób. Te dwa przykłady pozwalają zrozumieć, że tendencja do odróżniania "odgórny" - "oddolny" ma swoje korzenie w myśli pooświeceniowej i w idącej za nią krytyce tradycyjnej soteriologii. To właśnie wyraźna świadomość historyczna, rozbudzone podejrzenie projekcji w odniesieniu do nauki o zbawieniu i stojąca u podstaw tychże kantowska rewolucja teoriopoznawcza skłaniają do wyróżnienia tego, co historycznie weryfikowalne i dla Feuerbacha "mało podejrzane" z historii Jezusa. W taki sposób pojawia się soteriologia "oddolna", która według Werbicka musi otwierać wiarygodnie na treści soteriologii "odgórnej", według Ohliga zaś jest ona soteriologią jedyną krytycznie akceptowalną. W artykule została postawiona teza, że już samo wymienione rozróżnienie w soteriologii wprowadza nieporozumienie w spojrzeniu na zbawcze znaczenie Chrystusa. Sugeruje ono bowiem myląco, że można oddzielnie mówić o zbawczym znaczeniu "człowieka Jezusa" i oddzielnie - wcielonego Syna Bożego. Na tle takiego nieporozumienia płynącego z typowo nowożytnego sposobu pytania o rzeczywistość Bożą widać wyraźnie integralne spojrzenie autorów Nowego Testamentu, którzy nie stawiają, rzecz jasna, pytań z doby Oświecenia, lecz przeżywają w sposób niepowtarzalny obecność Boga działającego w Chrystusie i temu dają świadectwo: Zbawicielem jest Bóg działający w Chrystusie.



autor: Kempa, J.

tytuł: "Metafory jako mowa odpowiadająca Bogu". Jürgena Werbicka ujęcie roli metaforyki w teologii

Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 36,2 (2003) 518-534

pełny tekst artykułu      spis treści rocznika

słowa kluczowe:

pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract)

"METAPHERN ALS GOTT ENTSPRECHENDES REDEN". DIE ROLLE DER METAPHORIK IN DER THEOLOGIE NACH JÜRGEN WERBICK
Im Artikel wird das von J. Werbick ausgearbeitete Verständnis der metaphorischen Rede in der Theologie dargestellt. Es wird von den Aporien der begrifflichen Rede ausgegangen und dann der Grundduktus der Argumentation von Werbick für die Anerkennung der Metaphernsprache in der Theologie als der eigentlichen und nicht "bloß bildlichen" Redeweise dargelegt. Dies wird mit ergänzenden Themenkreisen beleuchtet und präzisiert, die aus den wahrscheinlich dringlichsten Fragen zu diesem Konzept entstehen: Zuerst ist das die Verhältnisbestimmung der so verstandenen Metaphorik zur aristotelischen Rede von der Metapher und im besonderen zur Analogie. Dann wird auf die Frage eingegangen, der Werbick viel Aufmerksamkeit schenkt, und zwar ob.… Die vieldeutige Aussage der Metapher nicht die Eindeutigkeit des Glaubens gefährdet. Letztlich wird das Problem der möglichen psychologisierenden Reduktion von Offenbarung und Erlösung im derartigen Konzept behandelt. Hier wird hauptsächlich auf Werbicks Auseinandersetzung mit Drewermann hingewiesen, wo gezeigt wird, dass die Metaphern als Ausdrucksweisen des geschichtlichen Heilshandelns Gottes dienen.
Die Frucht des ausgearbeiteten Metaphernverständnisses zeigt sich in den dogmatischen Veröffentlichungen Werbicks. Im Artikel wird auf seine Soteriologie eingegangen, um an diesem Beispiel zu zeigen, wie die Metaphorik als die eigentliche theologische Sprache zum besseren Begreifen der Erlösung beiträgt. Am Schluss wird im Rahmen eines Kritikversuches die Frage behandelt, ob Der biblische Bericht von der Neuheit des Lebens der Erlösten in der Metaphernsprache genügend ernst genommen wird. Damit verbunden ist die weitere Frage, ob.… Die Metaphernsprache es vermag, die radikale Heilsbedürftigkeit des Menschen und die Autonomie des Heilshandelns Gottes deutlich auszudrücken, ob.… - in Folge - die Absolutheit der Heilsvermittlung in Christus zur Sprache kommt. Es scheint, dass in diesen Zusammenhängen die analogia entis als die eigentliche (gegenüber den Metaphern präzisierende) Sprache der Theologie unumgänglich ist.



autor: Kempa, J.

tytuł: Ciągłość i zmiany w historii podstawowego dylematu chrystologii

Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 37,1 (2004) 86-98

pełny tekst artykułu      spis treści rocznika

słowa kluczowe:

pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract)

KONTINUITÄT UND VERÄNDERUNGEN IN DER GESCHICHTE EINES CHRISTOLOGISCHEN GRUNDDILEMMAS
Die Christologie hat sich immer schon in der Spannung von zwei gegenüberstehenden Ansätzen entwickelt. Man konnte entweder beim Menschen Jesus ansetzen, um zu seiner Identität des Messias und Sohnes Gottes zu gelangen, oder beim ewigen Sohn Gottes ansetzen und von da aus das Geheimnis der Menschwerdung betrachten. Die radikale Verschärfung dieser Problematik geschah in den letzten Jahrhunderten infolge der "neuzeitlichen Wende". Dasselbe christologische Problem, durch das Dogma von Chalkedon in der ausgewogenen Spannung gehalten, drohte den Rahmen der Definition neu zu sprengen. In der Christologie des 19. Jahrhunderts erschien die Unterscheidung zwischen der Christologie "von unten" und der Christologie "von oben", in der sich die Dramatik dieser Spannung zeigte.
Der vorliegende Artikel legt einen Überblick dieser Thematik und ihrer Entwicklung am Beispiel einiger christologischer Entwürfe nach der "anthropologischen Wende" dar. Es geht dabei und die Hervorhebung, dass sich die immer schon bestehende, unaufgebbare Spannung zwischen den beiden christologischen Ansätzen seit der Aufklärung so radikal verstärkt hat, dass man die neue Terminologie "von unten - von oben" zu recht vorgeschlagen hat, da die früheren Probleme, etwa unter den Termini "Aufstiegs- und Abstiegschristologie" bekannt, die Radikalität der heutigen Fragestellung noch nicht berücksichtigen konnten. Es wird darauf hingewiesen, dass die Christologie von unten im Kontext des Denkens nach der "anthropologischen Wende" unverzichtbar ist, wobei immer zu bedenken ist, dass się allein in Aporien verwickelt ist. Daher das immer gültige Postulat, "von oben" und "von unten" in einer möglichst engen, rational begründeten Entsprechung zu halten.
Zum Schluss werden einige neu erschienene Handbücher der Christologie im Blick auf die Berücksichtigung der genannten Problematik kurz untersucht.



autor: Kempa, J.

tytuł: Die Satisfaktionstheorie Anselms von Canterbury in der nachkonziliaren polnischen theologischen Literatur

Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 38,S (2005) 94-107

pełny tekst artykułu      spis treści rocznika

słowa kluczowe:

pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract)

ANZELMA Z CANTERBURY TEORIA ZADOŚĆUCZYNIENIA ZASTĘPCZEGO W POLSKIEJ POSOBOROWEJ LITERATURZE TEOLOGICZNEJ
Nieliczne cząstkowe opracowania w podanym zakresie literatury teologicznej są - zwłaszcza w podręcznikach - świadectwem przewagi refleksji tomistycznej, gdzie Anzelmowa nauka traktowana była raczej jako przedpole dla myśli Tomasza. W kilku nowszych opracowaniach polskich, paralelnie do swoistego renesansu soteriologii Anzelma w teologii zachodnioeuropejskiej, przedstawia się tę myśl w jej samodzielnym wymiarze, wyzwala z narosłych nieporozumień i wskazuje na jej aktualność. Opracowania te oparte są w znakomitej większości na rozpoznaniach już dokonanych przez teologów zachodnioeuropejskich. Przede wszystkim można tu znaleźć argumentację przeciwko znanemu zarzutowi o "jurydyczne zawężenie", a za włączeniem kategorii personalnych w interpretację nauki Anzelma. Szczególnie godna uwagi na gruncie polskim wydaje się refleksja W. Hryniewicza, który - przywiązany do tradycji wschodniej - dostrzega u Anzelma nie tylko typowy "łaciński" sposób myślenia, ale i elementy nauki ojców greckich.



autor: Kempa, J.

tytuł: Soteriologia dramatyczna wobec teorii zadośćuczynienia Anzelma z Canterbury

Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 39,1 (2006) 68-81

pełny tekst artykułu      spis treści rocznika

słowa kluczowe:

pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract)

Die dramatische Theologie angesichts der Satisfaktionstheorie Anselms von Canterbury
Einer der Hauptpunkte der Kritik an der Satisfaktionstheorie Anselms wird nach wie vor im Vorwurf der "juristischen Verengung" geortet, der u.a. mangelnde Berücksichtigung der Freiheit Gottes und der Menschen im Erlösungsgeschehen beschreiben sollte. Es ist deshalb bemerkenswert, dass gerade die Vertreter der auf die Freiheit besonders aufmerksamen dramatischen Theologie - H. U. von Balthasar und R. Schwager - die Lehre des Vaters der Scholastik sorgfältig verfolgen und derer wertvolle Erkenntnisse bezüglich der Freiheit ans Licht bringen. Im Artikel wird nach den Grundlagen einer "dramatischen" Auslegung der Satisfaktionslehre Anselms bei Balthasar und Schwager geforscht. Vor allem wird herausgestellt, dass beide Autoren die genuine Lehre über die Freiheit aus der Hülle der für uns heute missverständlichen Sprache hervorholen. Zum Schluss wird noch der Versuch unternommen, die auf diese Weise "dramatisch" gedeutete Satisfaktionstheorie den großen Entwürfen der dramatischen Soteriologie beider Autoren zuzuordnen.



autor: Kempa, J.

tytuł: Zagadnienie zastępczości w soteriologii Anzelma z Canterbury i jej współczesnej recepcji

Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 40,1 (2007) 24-39

pełny tekst artykułu      spis treści rocznika

słowa kluczowe: teologia systematycznasoteriologiaAnzelm z Canterburyzastępczość

pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract)

DER GRUNDGEDANKE DER STELLVERTRETUNG IN DER SOTERIOLOGIE ANSELMS VON CANTERBURY UND IHRER HEUTIGEN REZEPTION
Der Gedanke der Stellvertretung ist im soteriologischen Bereich mit der Satisfaktionslehre Anselms von Canterbury stark verbunden. Da der Begriff der Stellvertretung im allgemeinen und im Bezug auf die Lehre Anselms im speziellen viel diskutiert wird, wurde im vorliegenden Beitrag die Gelegenheit aufgegriffen, zunächst die Positionen in der deutschsprachigen Diskussion der letzten Jahre um das Verständnis der Stellvertretung auf dem Hintergrund des Anselmschen Konzeptes zu erörtern. Es wird bemerkt, dass die hauptsäch lichen Unterschiede in der Interpretation dieses Themas davon abhängen, inwiefern die Autoren die personalen oder die sachhaften Kategorien in Anselms Satisfaktionslehre hervorheben. Dabei ist die Grundtendenz bemerkenswert, diese Lehre aus der zeitbedingten Hülle der Vorstellungen herauszuholen und in die heute wichtigen Kategorien des personalen Freiheitsvollzugs einzufügen.
Im zweiten Teil wird auf eine Konsequenz der Lehre Anselms, bzw. ihrer Interpretationen, hingewiesen: Die "augustinische" Trennung der subjektiven von der objektiven Erlösung wurde nämlich durch dieses Konzept gestärkt. Viele heutige Interpreten versuchen sie aufzuheben oder zu mildern, indem sie die Erlösungslehre Anselms auf der personalen Ebene deuten. Die entschiedenen Kritiker Anselms lehnen dagegen seine Lehre als eine verdinglichte Vorstellung ab, um auf diese Weise den personalen Charakter der Erlösung hervorzuheben und dabei auch die starke Trennung zwischen der objektiven und subjektiven Erlösung zu relativieren. Selbst wenn sich also am Verstehen Anselms die Geister scheiden, bleibt seine Lehre für viele ein Bezugspunkt für die Betonung, dass die Erlösung und darin insbesondere die Stellvertretung Christi als ein personales Geschehen zu deuten ist.



autor: Kempa, J.

tytuł: Eindeutigkeit und Pluralität in der Soteriologie. Bemer kungen am Rande des Entwurfs von W. Hryniewicz

Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 41,2 (2008) 311-321

pełny tekst artykułu      spis treści rocznika

słowa kluczowe: teologia dogmatycznasoteriologiaHryniewicz, Wacław

pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract)

JEDNOZNACZNOŚĆ I WIELOŚĆ W SOTERIOLOGII. UWAGI NA MARGINESIE MYŚLI W. HRYNIEWICZA. Streszczenie
Wobec wielości motywów i modeli soteriologicznych występujących w Biblii i w rozwoju teologii uprawnione jest twierdzenie o komplementarności poszczególnych ujęć. Teza taka pociąga za sobą konieczność refleksji nad kryteriami komplementarności, by uniknąć niebezpieczeństwa eklektyzmu. Szczególnym wyzwaniem jest jednak nie samo skonstruowanie takich kryteriów, ale ich dotrzymanie w realizowanej koncepcji teologicznej. Czy konstruowany model, deklarowany jako dopełniający wobec innych, nie wypiera faktycznie innych? Czy deklarowana otwartość na pluralizm modeli nie zanika jednak pod naporem poszukiwań jednej spójnej koncepcji? Problem taki zostaje omówiony w niniejszym artykule na podstawie koncepcji "teologii paschalnej" W. Hryniewicza. Autor ten konstruuje bowiem jedną specyficzną wizję soteriologii, deklarując przy tym jej uzupełniający, ubogacający charakter w stosunku do innych ujęć, a zwłaszcza do tradycyjnej zachodniej soteriologii staurocentrycznej. Sam też podejmuje wątki problemu kryteriów komplementarności modeli teologicznych. Okazuje się, że teologia paschalna W. Hryniewicza ukazuje soteriologiczną tradycję zachodnią raczej jako zawężenie niż odrębne, komplementarne spojrzenie na dzieło zbawcze Chrystusa. Bogata wizja teologiczna tego autora ostatecznie ogranicza możliwość uznania ujęć komplementarnych. Pozostaje pytanie, czy jest to nieunikniony skutek koncentracji na jednym modelu i staranności w jego uzasadnieniu. Na koniec zostaje zaproponowane pod dyskusję odmienne, nie tyle teologiczne, ile antropologiczne kryterium komplementarności modeli soteriologicznych, bazujące na odmiennych doświadczeniach (i sposobach ich wyrazu) nadziei na zbawienie, które wiązane jest zawsze z dziełem Chrystusa.



autor: Kempa, J.

tytuł: Soteriologiczne znaczenie kategorii „Chrystus Nauczyciel”. Szkic historyczno-dogmatyczny

Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 43,2 (2010) 275-289

pełny tekst artykułu      spis treści rocznika

słowa kluczowe: soteriologiamodele soteriologiczneChrystus Nauczycielhistoria teologii

pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract)

Soteriologische Bedeutung der Kategorie „Christus der Lehrer“. Eine dogmengeschichtliche Skizze. Zusammenfassung
Im vorliegenden Beitrag wird die These vorgestellt und dogmengeschichtlich entfaltet, dass die Idee „Christus der Lehrer“ eine unverzichtbare Kategorie in der Soteriologie ist. In den schon „klassisch“ gewordenen drei Schritten: die Antike – Augustinus und das Mittelalter – die Neuzeit wird auf einige Beispiele dieser Thematik hingewiesen. Heutzutage wird die Vielfalt der soteriologischen Vorstellungen und Modelle zurecht anerkannt, zugleich aber findet die soteriologische Relevanz der Lehre Christi nicht selten unzureichende Anerkennung. Das Problem ist auf die Entfaltung der westlichen Soteriologie zurückzuführen. Daraus ergeben sich aber nach wie vor Schwierigkeiten im Erfassen der Botschaft von der Erlösung und von daher auch notwendige Korrekturen, deren Bedeutung am Schluss herausgestellt wird.



autor: Kempa, J.

tytuł: Pytanie o implikowaną hermeneutykę teologiczną Anzelma z Canterbury

Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 44,2 (2011) 387-396

pełny tekst artykułu      spis treści rocznika

słowa kluczowe: historia teologiiAnzelm z CanterburyXII wiekhermeneutyka

pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract)

On implicated theological hermeneutics of Anselm of Canterbury. Summary
The subject of analysis is the problem of faith understanding presented by Anselm. The analysis refers to contemporary presentation of understanding as a set in motion process shut in a “parts - integrity” circle. The analysis allows to grasp the character of his reasoning without imposing that type of mental structure on Anselm: it allows to recognize the priority of the integrity in it. In this context, understanding of faith appears as capturing its integrity by logical inscribing of it (faith) in universal “ratio” – the basic of reality.



autor: Kempa, J.

tytuł: Zentrale Anliegen der christlichen Soteriologie im Denken Anselms von Canterbury

Śląskie Studia Historyczno-Teologiczne 47,1 (2014) 62-70

pełny tekst artykułu      spis treści rocznika

słowa kluczowe: Anzelm z Canterburysoteriologiazadośćuczynienie

pokaż / ukryj streszczenie (show/hide abstract)

The soteriology of Anselm of Canterbury had a strong influence on theological reflection in the past. In this article we have considered presumed main reason for this state. This major reason is an attempt to explain the salvific action of Christ in a precise and rational way. This account profoundly integrates the most significant elements of the faith of the Church: the radical and universal need for salvation, the unity of God’s justice and mercy, and the uniqueness of the Mediator of salvation. These elements are still relevant also in the contemporary, pluralistic expression of the faith in redemption, that is why Anselm’s teaching may retain its inspiring abilities.



strona: 1 spośród: 2
»
[<<] | 1 | 2 | [>>]
znaleziono: 11 opisów(-y)